Morfologia  - to dział nauki o języku, który zajmuje się opisem budowy oraz odmianą wyrazów.  Morfologia obejmuje  słowotwórstwo i  fleksję . Przedmiotem analizy i opisu morfologii są morfemy.

     
                     Na tej stronie przypomnę    podstawowe  zagadnienia  z  fleksji.  
                                                        
Pewne problemy zostały omówione na        podstronce  CZĘŚCI  MOWY  .  
Dlatego celowo pomijam tutaj     
charakterystykę poszczególnych części mowy, skupiam się na ich odmianie.  
                                                   
Pozostałe zagadnienia z morfologii, te będące przedmiotem zainteresowania słowotwórstwa, przypominam na stronce
SŁOWOTWÓRSTWO  .  

Fleksja,
              czyli nauka o odmianie wyrazów


Podstawowe pojęcia.

Wyraz odmienny w jednej ze swoich postaci to inaczej forma fleksyjna lub forma wyrazowa. Składa się ona z tematu fleksyjnego  oraz  końcówki fleksyjnej. O ile temat fleksyjny jest zasadniczo niezmienny,
o tyle końcówka fleksyjna zmienia się
w zależności od tego, co dane słowo ma wyrażać. (np. dobr - emu - końcówka wskazuje na celownik, l.poj., r. męski lub nijaki)  Oczywiście zdarza się, że temat ma tzw. postacie oboczne, ponieważ w języku polskim występują wymiany fonetyczne.
(np. pies - ¢ , ps - a, ps - u, ps - em, psi - e,
a  więc  mamy  tu  następujące  wymiany fonetyczne:  p': p, e : ¢ , s : s'  i  następujące trzy oboczne postaci tematu: pies-, ps-, ps' -). Do tematu są też dodawane pewne cząstki (np. ciel-ę,  ciel-ęci-a, ciel-ęt-a, ciel-ąt-¢; imi-ę, imi-eni-a, imi-on-a) lub od tematu są odejmowane pewne częstki (np. mieszczanin-¢, mieszczan-¢). Jeśli zaś
w odmianie występuje więcej niż jeden temat, mówimy, że są to  formy supletywne, np. ona - jej - niej, człowiek - ludzie, rok - lata.


Wśród wyrazów odmiennych wyróżniamy:

       a) struktury fleksyjne

                b) struktury aglutynacyjne

                          c) struktury analityczne

Struktury fleksyjne to wyrazy składające się
z tematu fleksyjnego i końcówki fleksyjnej, która wyraża kategorię gramatyczną. Np. kotk - owi  - końcówka fleksyjna oznacza celownik liczby pojedynczej. Struktury aglutynacyjne pojawiają się wtedy, gdy wyraz odmienny składa się z tematu fleksyjnego, a  końcówka wyrazu jest zlepkiem kilku morfemów, które wyrażają różne kategorie gramatyczne. Tak jest w formach trybu przypuszczającego, np. chciał - a - by - m; tutaj:
a - oznacza rodzaj żeński, by - oznacza tryb przypuszczający, m - oznacza pierwszą osobę liczby pojedynczej. Jeśli natomiast wyraz składa się więcej niż z jednego tematu oraz końcówek fleksyjnych, mówimy o strukturach analitycznych. Takimi strukturami są formy czasu przyszłego czasowników niedokonanych, np. będę pisała.


Koniugacja i deklinacja.

Wiadomo już, że fleksja zajmuje się odmianą wyrazów. Odmianę zaś dzieli się na koniugację - jest to odmiana przez osoby, dotyczy czasownika, oraz deklinację - odmiana przez przypadki, dotyczy rzeczownika, przymiotnika, liczebnika, zaimka, deklinować też  można imiesłowy przymiotnikowe.


Język polski jako język  fleksyjny.   

Oznacza to, że  końcówki fleksyjne są wykładnikami funkcji składniowych. Mówiąc prościej, zmiana szyku zdania nie wpływa na jego znaczenie, ponieważ o sensie zdania decydują końcówki fleksyjne. Np. zdanie: "Agnieszka nie lubi Marka" można powiedzieć: "Marka Agnieszka nie lubi" lub: "Agnieszka Marka nie lubi".  Mimo że w tych zdaniach akcent pada na inny ich składnik, to jedno nie ulega wątpliwości  - Agnieszka nie lubi  Marka. Inaczej jest  w językach pozycyjnych, gdzie zmiana szyku niesie ze sobą konsekwencje znaczeniowe. Np. zdanie "John hates Peter" oznacza, że John nie lubi Piotra, zmiana szyku "Peter hates John" oznacza natomiast, że to Peter nie lubi Johna.
W tym przypadku wykładnikiem funkcji składniowych w zdaniu jest pozycja
wyrazów w wypowiedzeniu.

wisnie
    
F L E K S J A -

            ćwiczenia      
    (do pobrania w formacie Word) 
         FLEKSJA - test / wersja A 

wykorzystałam:

Eligia i Jarosław Bańkowscy,  Gramatyka  języka  polskiego  w  testach  dla  nauczycieli i uczniów, Ośrodek Rozwoju Zdolności Dzieci i Młodzieży, Olecko 1999,
s. 5 - 19 


 Też ciekawe i warte uwagi:                  
                                                   ! ! !
                       Odmiana nazwisk


nazwiska męskie


- n. zakończone na -o- po spółgłosce twardej odmieniają się według deklinacji żeńskiej, np. Matejko, Mleczko, Lato - jak teczka, tata:
teczki, taty - Matejki, Mleczki, Laty 
teczce, tacie  - Matejce, Mleczce, Lacie 
teczkę, tatę - Matejkę, Mleczkę, Latę
z teczką, z tatą - z Matejką, Mleczką, Latą;
inaczej -  n. obce zakończone na -o- po spółgłosce twardej - te odmieniają się jak rzeczowniki męskie, np. Caruso, Carusa
- n. zakończone na -o- po spółgłosce miękkiej, odmieniają się jak rzeczownik wujcio, według deklinacji męskiej;
np. Andrzej Radzio jak wujcio
wujcia - Andrzeja Radzia
wujciowi - Andrzejowi Radziowi
- n. zakończone na -a- po spółgłosce twardej domieniaja się według deklinacji żeńskiej w l. pojedynczej, a w liczbie mnogiej według deklinacji męskiej, np.
Zaręba, Sapieha -                     Zarębowie
Zaręby, Sapiehy                        Zarębów
Zarębie, Sapieże                      Zarębom
Zarębę, Sapiehę                        Zarębów
z Zarębą, z Sapiehą                  Zarębami
o Zarębie, o Sapieże                Zarębach
- nazwiska zakończone na -i/-y oraz -e  odmieniają się jak przymiotniki, np. Molinari, Batory,        Bonaparte, Kolbe
-ego                             - ego
-emu                            - emu
-ego                             - ego
-im/ ym                        - em
- im/ ym                       - em
- n. zakończone na -ec, -en, -el, -er, -ek
odmieniają się jak rzeczowniki pospolite, zachowując -e- ruchome:
Kwiatek, Kwiatka, Kwiatkowi, Kwiatka
Dudek, Dudka, Dudkowi, Dudka;
jeśli jednak nazwiska nie są dobrze przyswojone polszczyźnie, zostawiamy zawsze -e-, np.
Fernandel - Fernandela, Fernardelowi
Mencwel, Mencwela, Mencwelowi
- n. jednosylabowe, które brzmią jak rzeczowniki pospolite, ale w odmianie różnią się od nich, np. Dąb, Mech, Śmiech
+ nazwisko Kozioł:
Dąb, Dąba, Dąbowi, Dąba, z Dąbem
Mech, Mecha, Mechowi, Mecha, z Mechem
Kozioł, Kozioła, Koziołowi, z Koziołem
- n. brzmiące jak nazwy miesięcy odmieniamy zwyczjanie, np. pana Marca, panu Kwietniowi, z panem Grudniem
- n. zakończone na -ski, -cki, -dzki odmieiają się jak przymiotniki, np. Kwiatkowski, Kwiatkowskiego, Kwiatkowskiemu


nazwiska żeńskie


- n. zakończone na -a- odmieniają się według deklinacji rzeczownikowej żeńskiej,
np. Wałęsa, Wałęsy, Wałęsie, Wałęsę
     Linda, Lindy, Lindzie, Lindę
- n. zakończone na -a- typu Zimna odmieniają się jak przymitniki,
np. Zimna, Zimnej, Zimną
- n. zakończone na -ska, -cka, -dzka odmieniają się jak przymiotniki, np.
Niewadzka, Niewadzkiej, Niewadzką
- n. zakończone inaczej niż na -a- nie odmieniają się, np. Wanat, Lipiec, Borowy

  kubus_dwaOsobliwości w odmianie różnych                                                          części mowy


R Z E C Z O W N I K

o rzeczowniku ogólnie - na stronce
                                     CZĘŚCI MOWY

Bardzo ważną kategorią przy odmiaie rzeczownika jest kategoria rodzaju. Mamy trzy rodzaje
w liczbie pojedynczej (męski, żeński, nijaki)
i dwa rodzaje w liczbie mnogiej (męskoosobowy
i niemęskoosobowy).  Sytuacja w zakresie rodzaju męskiego jest jednak bardzo skoplikowana. Mamy bowiem trzy odmiany rodzaju męskiego:
- męskoosobowy - odnoszący się do osób męskich (tu biernik l.poj. i biernik l. mn jest równy dopełniaczowi, np. chłopiec/ chłopca/chłopca;
                             chłopcy/ chłopców/ chłopców)
- męskożywotny  -  odnoszący się do zwierząt
(tu biernik l. poj. jest równy dopełniaczowi, a biernik l. mn  mianownikowi, np. pies/ psa/ psa;
                                                  psy/ psów/ psy
- męskorzeczowy - odnoszący się do przedmiotów martwych (tu zarówno biernik l.poj, jak i biernik l. mn. jest równy mianownikowi, np. but/ buta/ but
buty/ butów/ buty

W liczbie mnogiej zaś rodzaj męskoosbowy odnosi się wyłącznie do osób płci męskiej, pozostałe rzeczowniki, (w tym także te o męskim rodzaju gramatycznym), mają rodzaj niemęskoosobowy.
 
Dodatkowo nie wszystkie rzeczowniki odmieniają się regularnie. Oto pewne osobliwości w zakresie odmiany rzeczowników.

a) niektóre rzeczowniki oznaczające nazwy zawodów mają odmianę przymiotnikową, np. myśliwy, leśniczy, gajowy;
b) rzeczowniki hrabia, sędzia mają odmianę przymiotnikową w l.poj w dopełniaczu, celowniku, i bierniku,  patrz niżej  - zestaw rzeczowników kłopotliwych;
c) rzeczowniki rodzaju męskiego, ale zakończone na "a", np. poeta, dentysta, kolega, patriota odmieniają się w liczbie pojedynczej jak rzeczowniki rodzaju żeńskiego, w liczbie mnogiej zaś jak rzeczowniki męskoosobowe, (podobnie: mężczyzna, sługa, ale: różnica w końcówce dopełniacza liczby mnogiej);
d)  część rzeczowników ma tylko formy liczby pojedynczej, są to tzw. singularia tantum, np.
rz. niepoliczalne - mąka, woda, glina, rz. - nazwy pojęć abstrakcyjnych - miłość, wiara, pogarda, rz. - nazwy zbiorów osób lub przedmiotów - mieszczaństwo, duchowieństwo, igliwie, ptactwo, robactwo, a część rzeczowników ma tylko formy liczby mnogiej, są to tzw. pluralia tantum, np. drzwi, fusy, męty, nożyce, plecy, sanie, skrzypce, usta, zawody, imieniny, urodziny, spodnie;
e) rzeczowniki rodzaju nijakiego zakończone na -um, zapożyczone z łaciny, np. muzeum, gimnazjum, liceum, seminarium, sympozjum, mają formy l. pojedynczej i mnogiej, ale odmieniają się tylko w liczbie mnogiej
f) istnieją też formy supletywne, to znaczy takie, które tworzymy od różnych tematów fleksyjnych, np. człowiek - ludzie, rok - lata
g) w odmianie niektórych wyrazów zachowały się  formy dawnej liczby podwójnej, np. oczy, uszy, ręce - na oznaczenie parzystej liczby tych narządów:
oczy, oczu, oczom, oczy, oczyma, o oczach
uszy, uszu, uszom, uszami (uszyma - przestarzała forma), o uszach
ręce, rąk, rękom, ręce, rękoma (lub: rękami),
w/ o / na  rękach

A  oto  
  zestaw rzeczowników kłopotliwych,
                   czyli o co lubimy pytać polonistę.

Oczywiście w gramatyce teoretycznie nie ma czegoś takiego, jak wyraz kłopotliwy.
W praktyce jednak jest inaczej, o czym świadczy popularność słownika:
M. Bańko, M. Krajewska, Słownik wyrazów kłopotliwych, PWN, Warszawa 1994
http://www.lideria.pl/sklep/opis?nr=42169

Podaję więc kilka przykładów:

anomalia - tej anomalii, te anomalie, tych anomalii
bilard - grać w bilard
Bonaparte - z Bonapartem, o Bonapartem
brat - temu bratu, ci bracia
budowa - tych budów
cerkiew - wybudować cerkiew
ciasto - w cieście
cudzysłów - w cudzysłowie
ćma - tych ciem
diabeł - diabłu
dobro - o dobru
goleń (ta) - na tej goleni
hrabia - tego hrabiego, temu hrabiemu, tego hrabiego, z tym hrabią, o tym hrabi, hrabio !
idea - tej idei
kat - temu katowi (katu jest formą przestarzałą)
kisiel - tego kisielu
kolej - z kolei
kontrola - tej kontroli
koń - z końmi
kra - tych kier
krosno - tych krosien
król - ci królowie, tych królów
lasso - w lassie
mirra - o mirrze
motto - o motcie
oda - tych ód
Otello - temu Otellowi
passa - o passie
podkoszulek - tego podkoszulka
poza - tych póz
piętno - tych piętn
procent - tego procentu
psubrat - temu psubratowi, te psubraty
punk - te punki, ci punkowie
punkt - tego punktu
risotto - o risottcie
sędzia - tego sędziego, temu sędziemu, tego sędziego, z tym sędzią, o tym sędzi, sędzio !
skin - te skiny, ci skini
statua - tej statui albo ntej statuy
suknia - tych sukien albo tych sukni
sweter - tego swetra
szyja - na szyi
tło - tych teł
tratwa - tych tratw
ucha (te od dzbana) - tych uch, uszu lub uszów 
                                  tym uchom lub uszom
                                  tymi uchami lub uszami
                                  o tych uchach lu uszach
ugoda - tych ugód
widelec - widelce, widelców
zło - o złu
żołądź  - tej żołędzi, l.mn: żołędzie, tych żołędzi


P R Z Y M I O T N I K

o przymiotniku ogólnie - na stronce
                                      CZĘŚCI MOWY

Co może sprawiać kłopot w odmianie przymiotników ?

a)  niektóre przymiotniki mają postać nietypową dla współczesnej polszczyzny, np. proste (inaczej rzeczownikowe) postaci przymiotników, np. zdrów, wesół, pełen (utworzone od: zdrowy, wesoły, pełny); kilka przymiotników występuje tylko w tej postaci, np. kontent, wart, rad;
b) kłopot może sprawiać tworzenie męskoosobowych form liczby mnogiej, np. duży, ochoczy, hoży + rzeczownik chłopcy ?
odpowiedź brzmi: duzi chłopcy, (choć może zostać: duży) ochoczy chłopcy, hoży chłopcy;
podobnie zastanawiamy się nad cichy, lichy, kruchy - formy męskoosobowe brzmią: cisi, lisi, krusi; jeszcze inne przekształcenie odnajdziemy
w formach: rzutki , lekki, miękki, cienki, formy męskoosobowe to: rzutcy, lekcy, miękcy, ciency;
c) stopniowanie - zasada, która obowiązuje - gdy przymiotnik da się stopniować, to lepiej stosować stopniowanie proste, czyli: fajny - fajniejszy - najafajniejszy; jeżeli przymiotnik nie da się stopniować w ten sposób, stosujemy stopniowanie opisowe, np. łysy - bardziej łysy - najbardziej łysy; tak też stopniujemy imiesłowy, przy czym wyjątkiem tu jest: ukochany - ukochańszy - najukochańszy


C Z A S O W N I K  

o czasowniku ogólnie - na stronce
                                      CZĘŚCI MOWY

Wzory odmiany dla czasowników polskich to koniugacje. Podstawą  podziału są formy czasu teraźniejszego, a dokładniej końcówki 1. i 2. osoby liczby pojedynczej. A zatem tradycyjnie wyróżniamy cztery albo trzy typy koniugacji:

 koniugacja I: ę, esz 
np. piję, pijesz, chcę chcesz, piszę, piszesz
 koniugacja II: ę / isz oraz wariant: ę / ysz
np. myślę, myślisz, widzę, widzisz, milczę, milczysz
 koniugacja III:  am, asz
np. słucham, słuchasz, czytam, czytasz
 koniugacja IV:  em, esz
np. umiem, umiesz, wiem, wiesz

Jeśli jednak śladem wielu językoznawców koniugację III i IV uznać za jeden wzorzec koniugacyjny, razem mielibyśmy trzy koniugacje, przy czym ta trzecia opisana by była jako:

 koniugacja III : (a, e) m, (a, e) sz
np. gra-m, gra-sz, je-m, je-sz
(jak widać, w tym wariancie końcówki osobowe są takie same: -m, -sz, co pozwala w/w czasowniki zaliczyć do jednego wzorca koniugacyjnego.
 Ciekawostka dotycząca czasowników mleć, pleć
- na ogół odmieniamy je inaczej niż zalecają słowniki.
Jak  powinno być ?
mielę, pielę              mełłem, pełłem /am
mielesz, pielesz        mełłeś, pełłeś / aś
miele, piele              mełł, pełł / a
 kubus_jedenOsobliwości w odmianie różnych                                                    części mowy 


L I C Z E B N I K

o liczebniku ogólnie - na stronce
                                  CZĘŚCI MOWY

Liczebink sprawia nam często kłopoty, ponieważ odmieniamy go rzadko
i czasami nie wiemy, jak to zrobić poprawnie.

Tymczasem liczebniki główne odmieniają się przez przypadki i rodzaje, ale ich deklinacja nie jest prosta. Np. liczebnik jeden ma
w mianowniku formy: jeden, jedna, jedno, czyli podobnie jak zaimek wskazujący: ten, ta, to, ale już w przypadkach zależnych odmienia się jak przymiotnik, np. jednego, jednemu, jednej itd. Liczebnik ten tworzy też  formę l. mnogiej, np. jedni panowie, jedne panie, ale w tym przypadku nabiera znaczenia zaimka nieokreślonego niektóry w liczbie mnogiej:
niektórzy, niektóre.  Liczebnik ten pozostaje nieodmienny, jeżeli wchodzi w skład nazwy określającej liczbę wielocyfrową.  Np.
W trzydziestu jeden przedszkolach wprowadzono naukę języka angielskiego.
Na wycieczkę pojechałam z dwudziestoma jeden uczniami.
Liczebnik dwa występuje w trzech formach rodzajowych: męskoosobowej, np. dwaj panowie, chłopcy, żeńskiej, np. dwie kobiety, dziewczyny, ławki, chusteczki, wspólnej - męskiej nieosobowej i nijakiej, np. dwa stoły, zeszyty, krzesła, mydła.
Liczebniki od trzech do tysiąca występują tylko w dwóch rodzajach: męskoosobowym, np. trzej bracia, dziesięciu mężczyzn, dwudziestu posłów, i niemęskoosobowej, np. trzy dziewczynki, cztery koty, dziesięć chusteczek, dwadzieścia posłanek.
Liczebniki tysiąc i powyżej (milion, miliard) nie mają form rodzajowych i odmieniają się tak jak rzeczowniki, np. tysiąc, tysiąca, tysiącem.

Czasami mamy kłopoty z odmianą liczebników wielowyrazowych. Zasady są następujące.
*** W trzycyfrowych nazwach liczb odmieniamy wszystkie składniki, np. Utwór składa się ze stu dwudziestu sześciu wersów.
Na obóz pojechalismy ze stu dwudziestoma trzema chłopcami.
***  W liczebnikach wielowyrazowych, czyli co najmniej trzycyfrowych, możemy odmieniać albo wszystkie składniki, np. W tysiącu dwustu czterdziestu czterech szkołach pojawił się ten problem, albo możemy odmieniać tylko cyfry oznaczające dziesiątki i jedności, np. W tysiąc dwieście czterdziestu czterech szkołach pojawił się ten problem.
*** Jeżeli jednak w wielowyrazowym liczebniku nie ma członu określającego dziesiątki i jedności, wówczas  odmieniamy ostatni człon, który musi przybrać odpowiednią formę, np.
tysiąc stu żółnierzy, nie: tysiąc sto żołnierzy.
Zabrakło tysiąca stu żołnierzy lub:
Zabrakło tysiąc stu żołnierzy.
Maszerował z tysiącem stu (ewentualnie -stoma) żołnierzami lub: Maszerował z tysiąc stu (ewentualnie -stoma) żołnierzami.

Źródłem naszych kłopotów językowych jest tez nieznajomośc zasad dotyczących odmiany liczebników zbiorowych. Po pierwsze  stosujemy je do:
- oznaczenia liczby istot różnej płci, bez rozrózniania, np. dwoje ludzi, troje dzieci, pięcioro uczniów,
- istot młodych i niedorosłych, zwłaszcza zwierząt, np. troje szczeniąt, pięcioro kurcząt, sześcioro kociąt,
- rzeczowników uzywanych tylko w liczbie mnogiej, tzw. pluralia tantum, np. dwoje drzwi, troje skrzypiec, czworo nożyc.
Po drugie odmieniamy je następująco:
- w dopełniaczu, celowniku, narzędniku i bierniku przed końcówka fleksyjna pojawia się głoska g, która jest poszerzeniem tematu, np. dwoje, dwojga, dwojgu, itd.
- liczebniki zbiorowe dotyczą wartości 2 - 99, w przypadku tych dwuwyrazowych formę liczebnika zbiorowego możemy albo nadać dwóm członom, np. trzydzieścioro czworo kurcząt, trzydzieściorga czworga kurcząt, trzydzieściorgu czworgu kurczętom, albo tylko członowi ostatniemu, pierwszy odmieniamy wtedy jak liczebnik główny, np. trzydzieści czworo kurcząt, trzydziestu czworga kurcząt, trzydziestu czworgu kurczętom.
- nie ma liczebników zbiorowych dla wartości: 100, 101, 200, 201, 300, 301, itd. Liczebniki tworzymy więc w wyżej opisany sposób, dodając przed nimi np. sto, dwieście, trzysta, np. sto trzydzieścioro czworo kurcząt lub (chyba lepiej) sto trzydzieści czworo kurcząt.

Pozostałe liczebniki juz nie nastreczają wielkich trudności. Liczebniki porządkowe odmieniają się jak przymiotniki  i w liczbie pojedynczej mają trzy rodzaje: męski, żeński i nijaki, natomiast w liczbie mnogiej dwa rodzaje: męskoosobowy i niemęskoosobowy.
Bardziej skomplikowana jest odmiana liczebników porządkowych, ale wielowyrazowych. Jeżeli składają się z dwóch członów - oznaczającego dziesiątki i jedności - odmieniamy oba, np. pięćdziesiąty czwarty, dwudziestemu drugiemu, trzydziestego piątego.
Jeżeli składają się też z członów oznaczających np. setki, tysiące, miliony, odmieniamy tylko człon oznaczający jedności i dziesiątki / jedności lub dziesiątki, np. w tysiąc dwudziestym drugim, tysiąc pięćdziesiątym, sto pierwszym.
Jeżeli w liczebniku porządkowym wielowyrazowym nie ma ani dziesiątek, ani jedności, formę porządkową przybiera ostatni człon, np. w roku tysiąc dwusetnym.
Liczebniki ułamkowe zazwyczaj składają się
z dwóch liczb - licznika ułamka i mianownika ułamka. Licznik ma formę liczebnika głównego
i tak się odmienia, mianownik zaś - formę liczebnika porządkowego i tak też się odmienia, czyli jak przymiotnik, np. dwie trzecie, dwóch trzecich, dwóm trzecim. Wśród liczebników ułamkowych nie odmienia się liczebnik pół, cześciową odmianę ma liczebnik półtora.
Liczebniki wielorakie, wielokrotne i mnożne mogą być nieodmienne, jeśli pełnią w zdaniu funkcję podobną do przysłówka, np. dwojako, pięciokrotnie, podwójnie. Jeśli nie, to odmieniają się jak przymiotniki.


                        ???


    Pytania       mrowka  

1. Która  forma jest poprawna:
a) W roku dwutysięcznym piątym ...
b) W roku dwa tysiące piątym ...

           ????????????????

Odpowiedź:
Zgodnie z opisaną wyżej zasadą, dotyczącą odmiany liczebników porządkowych wielowyrazowych,  (kolumna po prawej stronie, liczebnik) błędna jest forma
"W roku dwutysięcznym piątym",  natomiast poprawna "W roku dwa tysiące piątym".  Oczywiście inaczej jest z rokiem 2000. W tym przypadku mamy do czynienia
 z liczebnikiem porządkowym jednowyrazowym, który przybierze formę
"W roku dwutysięcznym".

2.  Jaki to rodzaj ?           
a) gardziel, torbiel
b) opus
c) raz, strudel
d) pomarańcza, chryzantema, strucla

     ????????????????

Odpowiedź:
a) rodzaj żeński, b) rodzaj nijaki
      c) rodzaj męski      d) rodzaj żeński

3. Jakiego rodzaju są rzeczowniki
    duch, upiór  ?

           ????????????????

Odpowiedź:
Jest to rodzaj męski, a dokładnie męskożywotny.  Biernik l. poj jest równy dopełniaczowi (widzę ducha, upiora), a biernik l. mn jest równy mianownikowi (widzę duchy, upiory) - rzeczowniki te odmieniają się więc jak rzeczowniki męskie żywotne nieosobowe. 

4. Co jest osobliwego w odmianie rzeczowników:   a) oko, ucho, ręka  
b) akwarium, nienawiść, męty
c) przyjaciel, imię
d) mężczyzna, gajowy, margrabia 
e) rok, człowiek 
f)  drzwi, fusy, igliwie, listowie

           ????????????????

Odpowiedź:
a) oko, ucho, ręka - zachowują  w odmianie formy liczby podwójnej
b) akwarium - odmienia się tylko w l.mn.
 nienawiść - nie ma l. mn. (singularia tantum)
 męty - nie ma l. poj  (pluralia tatntum)
c) przyjaciel, imię  - trzy postaci tematu:
    przyjaciel-,  przyjaciol-,  przyjaciół
    im- , imieni- , imion-
d) rok, człowiek - fromy supletywne
f) drzwi, fusy - pluralia tantum
    igliwie, listowie - singularia tantum